La toponimia en classa

Digipad

Nuage : lenga occitana : https://nuage02.apps.education.fr/index.php/s/9p9WTJAWDEqnZEW?path=%2F

Objectius :

Geografia, istòria, lenga e cultura

-        Quin tribalhar lo « Demorar/abitar/víver mei plan » en classa àdoc. Eduscol CM1 (cf. nuage)

-        Ajudar aus escolans a compréner lo demiei on demoran

-        Descobrir los « supòrts naturaus » que son los toponimes tà ua compreneson deu parçan, deu territòri.
 

1.      Quin tribalhar lo « Demorar/abitar/víver mei plan » en classa

o   Definir lo « Demorar/abitar/víver mei plan » :

§  Conéisher los son enviroament

·        Paisatge

·        Economia (comercís, servicis)

·        L’accessibilitat

§  Quaus accions e son miadas dejà en l’escòla, en classa ? Escambis de practicas, analisas
 

2.      Ajudar aus escolans élèves a compréner lo demiei on demoran

-        Tot que sembla evident, « normau » per’mor d’estar acostumats a’ns situar per indicacions escriutas : testar ua activitat a comptar d’ua mapa shens nada indicacion escriutas : pas nat punt cardinau, tanpòc de noms de carrèras, de lòc, de camin.

Situacion :
à 2 escolans qu’an cadun ua mapa. L’un que traça, a l’esconuda, ua crotz tà simbolizar un tesaur.

à Dab las indicacions verbaus deu purmèr, l’aute que deu trobar on ei traçat aqueth tesaur sus la mapa soa.

·   Difficultats :

§  Aver la medisha representacion e lo medish lexic tà descríver los elements cartografiats : « arriba dreta/esquèrra, porta, camin de her, parret, … »

§  Orientar la mapa de la medish faiçon

§  Situar dreta e la esquèrra de la medisha faiçon, id. dab « de cuu a » per exemple.

·   Punts d’ajuda :

§  Lòcs identificats : pont, glèisa

§  Repèris atau plegaduras de mapa

§  Color deus elements

§  Fòrmas deu bastit o d’elements natureaus

àBesonh de repèris comuns : que sian grafics, toponimics o arquitecturaus

àPerlongaments possibles :

§  Perposar la medisha activitat aus escolans

§  Medisha activitat en exterior (concret) en un lòc inconegut o shens nada indicacion escriuta (bòsc, montanha, …) : las indicacions que pòden estar balhadas oraument o a l’escriut. Possibilitat de comptar lo nombre d’interaccions entà trobar un objècte, lo lòc e definir atau un nivèu d’escaduda o un camin de progrès

§  Prèsa de fotòs sur angles diferents d’un endret medish : har reperar d’on las fotòs eston prèsas (cambiament de punt de vista) ; idem lo punt au-dessús tà la comunicacion

§  Bastir ua vila imaginari (arts visuaus), produccion plastica en 2 o 3 dimensions ; pujà’s suus jòcs de societat qui permetan de bastir vilas (tipe « Catana ») ; cf. nuage, ressorças : Site de jòcs

§  Situacions de comunicacion en lenga LVR e/o LVE suu vocabulari especific (lateralisacion, espaci, …) , sus sintaxi (fòrmas de frasas, conjugason, …)

àSur la mapa « muda », per 2, nomar 5 carrèras e/o lòcs ; hicà’s en còrda en argumentar

·   Gran carrèra – carrèra grana – carrèra centrau – Carrèra de la hont vielha (ipotèsi de preséncia d’ua hont… hèra subjectiu)

·   Pòrta du lhevant – pòrta de la lua

·   Carrèra deu castèth – Carrèra deus embarrats

·   Passejada de l’arribèra  – arriba dreta

·   Carrèra traucanta

·   Palanca, pontet (divergéncia de punts de vista sus l’element representat sus la mapa)

à Que remarcam, qu’a despart de quauquas pensadas poeticas, que son elements arquitecturaus o topogrfics qui inspiran los noms ; d’on l’importància de l’observacion deu son enviroament e de har còrda sur la terminologia

3.      « Supòrts naturaus » qui son los toponimes tà la compreneson deu territòri, deu parçan :

-        Qui son ?

·   Noms de las carrèras, deus camins per lo barri de l’escòla

·   Noms de las carrèras, deus lòcs, deus vilatges sus ua mapa IGN, napoleoniana, de Cassini, …

·   Los testimonatges deus aulhèrs ancians, paisans :

« Enquesta istorica »

·        Activitat : Recèrca sus un lòc precís

o   Causir un lòc especific e enquestar sus son istòria (par exemple, un castèth, un pont o ua carrèra).

o   Har interviéner un convidat locau (istorian o arquivist) tà contar anecdòtas.

Mira pedagogica : arreligar l’estudi deus toponimes a l’istòria locau.

-        Espiar, har ipotèsis, crotzar las informacions

·   Escambiar dab los autes

·   Crotzar dab coneshenças linguisticas,

·   Emplega utís atau lo diccionari papèr, en linha, aplicacion deu telefòne

·   Pujà’s sus documents tractant de la toponomia en Bearn

·   Comparar las lengas, corrigir los tèrmis francisats

§  Establir un tablèu comparatiu e explicatiu

§  Etimologia deus noms

Activitat : Decodar los noms

Cèrcar amassa la significacion deus sufixes ou deus arrasics frequents :

1.      "ville" : vilatge, vila (exemple : Villenave = Vila nava).

2.      "mont" : montanha (exemple : Montaner).

3.      « Riu » : situé près d’un cours d’eau (exemple : Riupeyrous = Arriu/riu peirós).

Realizar ua lista de noms deus lòcs pròches e de n’explicar las originas linguisticas.

à Mira pedagogica : Iniciar a l’istòria de las lengas e a l'evolucion deus noms

-        Har l’apressada dab los noms de familha

·   Deus escolans

·   Au monument deus morts

·   Pagina necrologica deu jornau…

-        Compréner l’evolucion du vilatge, notadament la soa extension per

·   Noms de carrèras

·   L’arquitectura

·   Comparason de las mapas

Lista deus documents necessaris :

Mapa vierja tà un reperatge « verbau »

Mapas recentas e ancienas deus vilatges/vilas on ensenhan los regents

Tablèu de relhevat toponimic notats sus la mapa

-        Recèrca suu recuelh linguistic e toponimic